Skuteczność
mindfulness
Co mówi nauka o praktyce uważności – przegląd badań z zakresu psychologii, neurologii i medycyny.
„Medytacja uważności jest coraz powszechniej badana i stosowana w klinicznej praktyce psychologicznej. Wyniki badań są jednoznaczne: praktyka mindfulness przynosi wymierne, mierzalne korzyści."
Przez ostatnie dekady psycholodzy i badacze zgromadzili imponującą literaturę naukową dokumentującą korzyści płynące z praktyki uważności. Badania obejmują setki eksperymentów klinicznych z tysiącami uczestników – od studentów, przez żołnierzy, po pacjentów onkologicznych.
Poniżej znajdziesz podsumowanie najważniejszych obszarów, w których badania potwierdzają skuteczność mindfulness.
8 obszarów,
w których działa
Redukcja stresu
Mniejszy poziom lęku, depresji i somatycznego niepokoju. Zmiana sposobu przetwarzania emocji w mózgu.
Poprawa koncentracji
Lepsze wyniki we wszystkich pomiarach uwagi. Większa samoświadomość i elastyczność poznawcza.
Mniejsza reaktywność emocjonalna
Ograniczenie nawykowego reagowania na trudne bodźce. Większy dystans do stresujących treści.
Lepsza pamięć robocza
Wzrost pojemności pamięci krótkotrwałej nawet w grupach narażonych na silny stres.
Mniej błądzenia umysłu
Redukcja chaotycznych, niespokojnych myśli. Lepsza zdolność do utrzymania uwagi na zadaniu.
Elastyczność poznawcza
Umiejętność samoobserwacji i wychodzenia z automatycznych schematów zachowań.
Lepsza jakość relacji
Większa satysfakcja ze związków, lepsza komunikacja emocjonalna, mniejszy wpływ konfliktów.
Korzyści zdrowotne
Poprawa układu immunologicznego, zmniejszenie psychologicznego cierpienia, wsparcie przy bólu przewlekłym.
Co dokładnie
pokazują badania
Zmniejszenie stresu
Wiele badań wykazuje, że praktykowanie uważności zmniejsza stres. W 2010 roku Hoffman wraz z innymi naukowcami przeprowadził meta-analizę 39 badań, w których zbadano wpływ kursu redukcji stresu oraz terapii poznawczej opartych na mindfulness.
Naukowcy stwierdzili, że terapia oparta na mindfulness może być pomocna w zmianie procesów uczuciowych i poznawczych leżących u podstaw wielu problemów klinicznych. Odkrycia te są zgodne z dowodami, że medytacja uważności wywiera pozytywny wpływ na codzienne życie, zmniejszając poziom lęku i stresu.
W innym badaniu porównano uczestników 8-tygodniowego kursu redukcji stresu z grupą kontrolną. Uczestnicy kursu mieli znacznie mniejsze oznaki lęku, depresji i somatycznego niepokoju. Dane fMRI wykazały, że grupa praktykująca mindfulness miała mniejszą reaktywność nerwową na stresujące bodźce (Farb i in., 2010).
Hoffman i in. (2010); Farb i in. (2010); Williams (2010) · APA, Davis & Hayes, 2012Poprawa koncentracji
W badaniu porównującym medytujących z grupą kontrolną naukowcy odkryli, że osoby medytujące miały znacznie lepsze wyniki we wszystkich pomiarach uwagi i wykazały się większą samoświadomością. Praktyka medytacji uważności i samoświadomość były bezpośrednio skorelowane z elastycznością poznawczą i funkcją troski.
Moore i Malinowski (2009) · APA, Davis & Hayes, 2012Zmniejszenie emocjonalnej reaktywności
Badania potwierdzają, że medytacja mindfulness zmniejsza reaktywność emocjonalną – nawykowe reagowanie na to, czego doświadczamy. W badaniu osób z od 1 miesiąca do 29 lat praktyki naukowcy odkryli, że praktyka pomogła ludziom nie angażować się emocjonalnie w treść stresujących zdjęć i skupić się na zleconym zadaniu – co było o wiele trudniejsze dla osób niemedytujących.
Ortner i wsp. (2007) · APA, Davis & Hayes, 2012Zwiększenie pamięci roboczej
Badania z 2010 roku na trzech grupach – wojskowych uczestniczących w treningu mindfulness, niemedytujących wojskowych i niemedytujących cywilów – wykazały interesujące różnice. Obie grupy wojskowych znajdowały się pod silnym stresem z powodu planowanego przeniesienia na nowe miejsce działań.
W grupie niemedytujących wojskowych pojemność pamięci roboczej zmniejszyła się. Wśród cywilów niemedytujących była stabilna. Natomiast wśród wojskowych, którzy medytowali, pojemność pamięci roboczej wzrastała wraz z praktyką mindfulness.
Jha i wsp. (2010) · APA, Davis & Hayes, 2012Ograniczenie błądzenia umysłu
Kilka badań wykazało, że praktyka uważności zmniejsza rozproszenie i błądzenie umysłu. W badaniu z 2008 roku 20 osób wzięło udział w 10-dniowym intensywnym odosobnieniu medytacyjnym. Po jego zakończeniu grupa medytacyjna miała znacznie wyższy poziom samoświadomości i zdolności do skupienia uwagi, mniej objawów depresyjnych oraz mniejszą liczbę chaotycznych, niespokojnych myśli.
Chambers i wsp. (2008) · APA, Davis & Hayes, 2012Elastyczność poznawcza
Badania sugerują, że oprócz zmniejszenia reaktywności emocjonalnej medytacja uważności daje ludziom większą elastyczność poznawczą. Osoby praktykujące mindfulness rozwijają umiejętność samoobserwacji, która może doprowadzić do neurologicznych zmian w mózgu – zamiast automatycznej reakcji na dany bodziec, człowiek ze zwiększoną samoświadomością może zachować się inaczej, zmieniając utarte przez lata schematy (Siegel, 2007).
Medytacja uważności aktywuje obszar mózgu związany z adaptacyjnymi reakcjami na stresujące sytuacje, co przyspiesza powrót do stanu sprzed negatywnego wydarzenia.
Siegel (2007); Cahn & Polich (2006); Davidson i in. (2003, 2000) · APA, Davis & Hayes, 2012Jakość relacji i związków
W kilku badaniach stwierdzono, że bycie uważnym może pomóc w budowaniu satysfakcjonujących relacji z innymi – poprzez zdolność do odpowiedniego reagowania na stres oraz umiejętność komunikowania swoich emocji.
Empiryczne dowody sugerują, że rozwijanie uważności chroni przed emocjonalnie stresującymi skutkami konfliktów w związkach i daje narzędzia do wyrażania swoich emocji w różnych sytuacjach społecznych.
Barnes i in. (2007); Dekeyser i in. (2008); Wachs & Cordova (2007) · APA, Davis & Hayes, 2012Mindfulness
i zdrowie
Dowody wskazują, że medytacja uważności przynosi szereg korzyści zdrowotnych potwierdzonych badaniami klinicznymi.
Źródła: Davidson i in. (2003); Grossman, Niemann, Schmidt & Walach (2004); Carmody & Baer (2008); Coffey & Hartman (2008); Moore i Malinowski (2009)
Metodologia oparta
na badaniach
Kursy 8-tygodniowe, które prowadzę oparte są na metodologii Breathworks Mindfulness – jednej z najbardziej przebadanych form nauczania uważności na świecie. Breathworks działa w ponad 30 krajach i współpracuje z ośrodkami badawczymi w Europie i USA.
Badania prowadzone na uczestnikach kursów Breathworks potwierdzają istotną redukcję stresu, bólu, niepokoju oraz poprawę jakości życia – zarówno u osób zdrowych jak i pacjentów z chorobami przewlekłymi.
Badania na stronie Breathworks.org.uk → O metodologii Breathworks →Chcesz sprawdzić
to na sobie?
Dołącz do kursu i doświadcz korzyści z praktyki uważności we własnym życiu.
Zobacz najbliższe kursy →